Yerli ve yabancı uzman çalıştırılmasına ilişkin düzenleme iptal edilmedi

Anayasa Mahkemesi, Dışişleri Bakanlığında 375 sayılı KHK’nın ek 26’ncı maddesine göre yerli ve yabancı uzman istihdam edilebilmesini öngören Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükmüne yönelik iptal talebini reddetti.

18 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan E.2026/41, K.2026/107 sayılı ve 13 Mayıs 2026 tarihli karar, özellikle Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kamu personeli istihdamının hangi sınırlar içinde düzenlenebileceği açısından önem taşıyor. Kararın konusu genel olarak tüm sözleşmeli personel veya 4/B personel değil, doğrudan Dışişleri Bakanlığında 375 sayılı KHK Ek 26 kapsamında yerli ve yabancı uzman çalıştırılması.

Konu neydi?

5 Nisan 2024 tarihli 158 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 26’ncı maddesiyle, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Dışişleri Bakanlığını düzenleyen 160’ıncı maddesine şu hüküm eklenmişti:

“Bakanlıkta, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 26 ncı maddesine göre sözleşme ile yerli veya yabancı uzman istihdam edilebilir.”

Böylece Dışişleri Bakanlığına, özel bilgi ve uzmanlık gerektiren işlerde yerli veya yabancı sözleşmeli uzman çalıştırma imkânı açıkça tanındı.

375 sayılı KHK’nın Ek 26’ncı maddesi ise Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilatlanmasına ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde öngörülmesi şartıyla; özel bilgi ve uzmanlık gerektiren geçici nitelikteki işlerde tam zamanlı, kısmi zamanlı veya belirli projelerle sınırlı sözleşmeli yerli ve yabancı personel istihdamına imkân sağlıyor. AYM’nin daha önceki kararlarında da Ek 26’nın bu yapısı açıklanmış durumda.

Neden Anayasa Mahkemesine götürüldü?

Düzenlemenin iptali için açılan davada temel itiraz, kamu görevlilerinin statüsü, görevleri, yetkileri, özlük hakları ve istihdam şartlarının kanunla düzenlenmesi gerektiği, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle bu alanda düzenleme yapılamayacağı yönündeydi.

Başvuruda ayrıca düzenlemenin Anayasa’nın 8, 104 ve 128’inci maddelerine aykırı olduğu ileri sürüldü.

Buradaki temel hukuki tartışma şuydu:

Dışişleri Bakanlığında bu kişilerin çalıştırılabileceğinin CBK ile belirtilmesi yeni bir personel statüsü mü yaratıyor, yoksa zaten kanunda bulunan bir istihdam yönteminin hangi kurumda kullanılacağını mı belirliyor?

AYM çoğunluğu ikinci görüşü benimsedi.

AYM neye dayanarak iptal talebini reddetti?

Mahkeme, personel istihdamının idarenin teşkilat yapısıyla ilgili olduğunu belirtti.

375 sayılı KHK Ek 26 zaten Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar ve diğer kamu kurumlarında sözleşmeli personel istihdam edilebilmesinin temel hukuki çerçevesini kanun düzeyinde düzenliyor.

AYM’ye göre Dışişleri Bakanlığına ilişkin CBK hükmü;

yeni bir personel statüsü yaratmıyor, personelin mali veya sosyal haklarını baştan düzenlemiyor, Ek 26’daki kanuni rejimin kapsamını genişletmiyor.

Bunun yerine kanunda zaten bulunan istihdam biçiminin Dışişleri Bakanlığında da uygulanabileceğini belirliyor.

Mahkeme bu nedenle düzenlemeyi, Anayasa’nın 104’üncü maddesindeki CBK çıkarma yetkisinin sınırlarını aşan bir hüküm olarak görmedi.

Karar ne oldu?

Anayasa Mahkemesi sonuç olarak iki ayrı yönden inceleme yaptı.

Konu bakımından yetki yönünden: Düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin reddine karar verildi.

İçerik yönünden: Düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin yine reddine karar verildi.

Dolayısıyla hüküm yürürlükte kaldı. Dışişleri Bakanlığının 375 sayılı KHK Ek 26 kapsamında sözleşmeli yerli veya yabancı uzman istihdam edebilmesine ilişkin hukuki imkân devam ediyor.

Karar sonrasında neler değişiyor, kimleri etkiliyor?

Burada önemli nokta, kararın yeni bir hak veya yeni bir personel sistemi getirmemesi. AYM mevcut düzenlemeyi iptal etmediği için sistem aynen devam ediyor.

• Dışişleri Bakanlığı doğrudan etkileniyor. Bakanlığın 375 sayılı KHK Ek 26 kapsamında yerli veya yabancı uzman istihdam etmesine ilişkin CBK hükmü yürürlükte.
• Ek 26 kapsamındaki sözleşmeli uzmanlar etkileniyor. Bu kişilerin Dışişleri Bakanlığında çalıştırılmasının hukuki dayanağı ortadan kalkmadı.
• Yabancı uzman istihdamı devam edebilecek. Karar yalnızca yerli uzmanlara ilişkin değil; hüküm açıkça yerli ve yabancı uzmanları kapsıyor.
• 657 sayılı Kanuna tabi bütün memurlar hakkında verilmiş bir karar değil.
• 4/B sözleşmeli personelin genel statüsünü değiştiren bir karar değil.
• 4/D sürekli işçilerle ilgili değil.
• Taşerondan kadroya geçen işçilerin tayin hakkına ilişkin AYM kararıyla da karıştırılmamalı. O konu ayrı bir AYM kararıdır. AYM, 375 sayılı KHK geçici 23 kapsamında kadroya geçirilen sürekli işçilerin çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde kalmasını zorunlu tutan ibareyi 26 Kasım 2025’te iptal etmişti.
• Tüm kamu kurumlarına sınırsız yabancı veya sözleşmeli personel alma yetkisi verilmiş değil. Ek 26’nın şartları ve ilgili kurumun teşkilat düzenlemesindeki hukuki dayanak önemini koruyor.

Karardaki önemli ayrıntı: Oybirliği yok

Kararın dikkat çekici taraflarından biri de karşıoylar.

Çoğunluk, kanuni çerçevenin zaten 375 sayılı KHK Ek 26’da bulunduğunu ve CBK’nın yalnızca bu sistemin Dışişleri Bakanlığında uygulanmasını öngördüğünü kabul etti.

Buna karşılık bazı üyeler, düzenlemenin kamu görevlilerinin statüsü ve mali-sosyal haklarıyla bağlantılı olduğunu ve Anayasa’nın 128’inci maddesi gereğince kanunla düzenlenmesi gereken alana girdiğini savundu. Karşıoy gerekçelerinde ayrıca Ek 26’daki kanun hükmünün varlığının CBK’yı otomatik olarak yetkili hâle getirmeyeceği görüşü dile getirildi.

Diğer karşıoyda ise Dışişleri Bakanlığında Ek 26 kapsamında uzman istihdam edilmesinin ilk kez CBK hükmüyle Bakanlık bakımından hukuki sonuç doğurduğu, dolayısıyla bunun yalnızca mevcut kanunun tekrarından ibaret olmadığı savunuldu.

Sonuç: Dışişleri’ndeki uzman istihdamı devam edecek

AYM kararının pratik sonucu oldukça açık: Dışişleri Bakanlığında 375 sayılı KHK Ek 26 kapsamında sözleşmeli yerli ve yabancı uzman çalıştırılmasını sağlayan düzenleme iptal edilmedi.

Dolayısıyla karar sonrasında bir kadro iptali, mevcut personelin görevden çıkarılması veya sözleşmelerinin sona ermesi gibi bir sonuç ortaya çıkmadı. Aksine, iptal talebinin reddedilmesi nedeniyle mevcut hukuki düzen devam edecek.

Kararın daha geniş önemi ise Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile kamu personeli istihdamının sınırları konusunda. AYM çoğunluğu, personelin statüsünün ve temel istihdam rejiminin kanunda düzenlenmiş olması hâlinde, bu istihdam yönteminin belirli bir bakanlıkta uygulanabileceğinin CBK ile öngörülmesini Anayasa’ya aykırı bulmadı.

Haber için başlık önerim:

AYM’den sözleşmeli uzman kararı: Dışişleri’nde yerli ve yabancı uzman istihdamı devam edecek

Spot: Anayasa Mahkemesi, Dışişleri Bakanlığında 375 sayılı KHK’nın Ek 26’ncı maddesine göre sözleşmeli yerli ve yabancı uzman çalıştırılmasını öngören Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükmünün iptali talebini reddetti. Karar, genel olarak 4/B veya 4/D personeli değil, Dışişleri Bakanlığındaki özel bilgi ve uzmanlık gerektiren işler için uygulanabilecek Ek 26 kapsamındaki sözleşmeli uzman istihdamını ilgilendiriyor.